تصویری از علوفه خوردن احشام در یک دامداری صنعتی

دامداری از آن دسته از شغلهایی است که نیازمند تلاش و همّتی مضاعف نسبت به سایر شغلها میباشد. یک دامدار رنج و مشقّت بسیاری را تحمّل میکند تا علاوه بر حفظ سرمایهی خود، درآمدی جزئی برای گذران زندگی خود فراهم کند. در این مقاله قصد داریم تا به دامداری از زاویهی دید یک دامدار نگاه بکنیم و شما را بیشتر با سختیهای دامداری آشنا کنیم.

ضرورت وجود دامداری برای صنعت کشور چیست؟

یک دامدار نقشی بسیار محوری و مهمّی را در صنعت تولید گوشت و لبنیّات کشور بازی میکند. دامداری از آن دسته مهارتهایی است که به دلیل مشقّت و سختیهای خود کمتر کسی را به خود جذب میکند. دامداران سختیها و مشکلات بسیاری را متحمّل میشوند تا علاوه بر حفظ مهمترین سرمایهی خود یعنی احشام ، که حال میتواند گاو و گوسفند باشد و یا مرغ و شتر مرغ، مخارج زندگی خود و خانوادهاش را تأمین کند. البّته لازم به ذکر است که دامداری میتواند شغلی بسیار پر سود باشد و در مدّت زمان کمی دامدار را به درآمدهای بالا برساند. امّا لازم است بدانید که این شغل یکی از پر ریسکترین شغلها محسوب میشود و ممکن است با لحظهای غفلت تمام سرمایه و دارایی شما از بین برود. امّا اگر بخواهیم اهمیّت دامداری را بیشتر برای شما شرح دهیم، این مسئله را به این صورت برای شما شرح میدهیم که دامداری یکی از پایهای ترین صنایع در تولید هر کشور محسوب میشود و قدرتمند بودن دامداری در هر کشوری نشاندهندهی پتانسیل بالای آن کشور در زمینهی تولید و اشتغالزایی است. اصولاً قوی بودن در صنعت دامداری برای هر کشور یک امتیاز ویژه تلقّی میشود. زیرا این به معنای نیاز کمتر آن کشور به تأمین موادّ لبنی مورد نیاز خود از کشورهای همسایه است و توانایی این را دارد که بازار داخلی خود را توسّط محصولات تولید داخل تأمین کند که تمامی این موارد به معنای خروج ارز کمتر از کشور به بهانهی محصولات دامی و لبنی است.

چرا بازده شغل دامداری میتواند متفاوت باشد؟

دامداری شغلی است که برای موفّقیّت در آن به فاکتورهای زیادی نیاز است. زمانبندی دقیق، همّت و تلاش بیشتر نسبت به سایر شغلها، داشتن آگاهی کافی در امورات دامی و مدیریّت جهادی مورد نیاز این شغل، تنها قسمتی از این فاکتورها محسوب میشوند. لازم به ذکر است که ممکن است هر کدام از این موارد ذکر شده، خود به موارد دیگری وابسته باشند که این خود میتواند در نتیجهی نهایی کار تأثیرگذار باشد. به عنوان مثال یک دامدار موظّف است که تمامی نیازهای مورد نیاز حیوانی که پرورش میدهد را شناسایی کند و هرکدام را در زمان مناسب خود تأمین کند تا بتواند بازده کار خود را حفظ کند و یا حتّی آن را بالا ببرد. همچنین لازم به ذکر است که ایجاد نقص در هر یک از شرایط ذکر شده میتواند موجب اختلال در سایر بخشهای این کار گردد. شما فرض کنید که اگر یک دامدار در تهیهی علوفهی مورد نیاز گاوها و گوسفندان خود بی دقّتی کند چه اتّفاقی میافتد؟ نه تنها این علوفهی بی کیفیّت موجب پایین آمدن بازده محصولات تولیدی میگردد بلکه حتّی ممکن است که موجب ایجاد بیماری در دامها گردد که این امر خود به تنهایی میتواند هم بازده تولید را به شدّت پایین بیاورد و هم اینکه از طرف دیگر هزینههای پزشکی و درمان دامها را بالا میبرد و یا حتّی در مواقع بسیار خطرناکتر میتواند موجب تلف شدن احشام و از بین رفتن کلّ سرمایهی دامدار گردد. در کلّ، دامداری شغلی است که نیازمند دانش و تجربهی کافی برای موفّق شدن است و یک نقص کوچک میتواند در نتیجهی کلّ کار تأثیرگذار باشد.

دامداری صنعتی که در تقابل دامداری سنّتی قرار دارد
دامداری صنعتی که در تقابل دامداری سنّتی قرار دارد

در ایران دامداری به چند دسته تقسیم بندی میشود؟

در ایران دامداری به طور کلّی به دو روش صنعتی و سنّتی انجام میپذیرد. در ایران از قدیمالایّام دامداری سنّتی وجود داشته است و نقش اصلی تأمین گوشت و موّاد لبنی کشور بر عهدهی دامدارانی بود که به طور سنّتی به پرورش گاو و گوسفند در مراتع و روستاها میپرداختند. امّا با پیشرفت علم و وارد شدن تکنولوژیهای مرتبط به دامداری به ایران این صنعت هم دچار تحوّل شد. تکنولوژیهای جدید هم بازده کار را به شدّت بالا بردند و هم اینکه توانستند در زمینهی تولید محصولات لبنی انقلابی عظیم ایجاد کنند. قبل از صنعتی شدن پرورش دام و طیور در کشور، این صنعت با ریسکها و خطرات زیادی دست و پنجه نرم میکرد. از جمله خطرات این کار در دوران پرورش دام و طیور به صورت سنّتی میتوان به خطر شیوع بیماریهای واگیردار و همچنین انتقال این بیماریها به انسان اشاره کرد. در آن دوران ممکن بود که شیوع تب برفکی و یا تب مالت(که اکنون نیز در برخی از مناطق ایران وجود دارند) موجب تلف شدن حیوانات و از بین رفتن کلّ سرمایهی یک و یا تمام دامپروران منطقه شود و وقت، هزینه و نیروی انسانی که برای آن کار صرف شده بود را به راحتی از بین ببرد. امّا با پیشرفت تکنولوژی و همچنین تحوّل انقلابی در صنعت دامپزشکی کشور این مشکلات تا حدود بسیاری محدود شدهاند و احتمال از بین رفت سرمایه و همچنین شیوع بیماریهای واگیردار را به شدّت کاهش دادهاند. البتّه لازم به ذکر است که پیشرفت تکنولوژی به معنای نبود ریسک در دامپروری صنعتی نیست و این کار ضمن بالا بردن هزینههای تولید، موجب سختیهای دیگری همچون: نیازمند بودن به تلاش و زحمت بیشتر برای مدیریّت کردن کسب و کار و همچنین نیازمند بودن به دانش بالاتر برای پیش بردن کسب و کار منجر شود.

صنعتی یا سنّتی، مسئله این است!

شاید این سوال در ذهن شما ایجاد شده باشد که با وجود دامداری صنعتی و پر بازده، چه نیازی به دامداری سنّتی وجود دارد؟ جواب این سوال دارای چند بخش است که یک به یک به آنها اشاره میکنیم. دامداری سنّتی عضو جدایی ناپذیر ایران عزیز محسوب میشود زیرا درصد قابل توجّهی از جمعیت کشور زندگی روستایی و عشایری دارند و با توجّه به سبک زندگیشان پیاده سازی دامداری به روش صنعتی در آن مناطق غیر ممکن تلقّی میشود. به عنوان مثال اگر شما زندگی یک فرد عشایری را در نظر بگیرید متوجّه خواهید شد این دامدار عشایری مجبور است که برای تأمین علوفهی خود دائماً از چراگاهی به یک چراگاه دیگر کوچ کند و در یک مکان ساکن نیست تا بتواند از مزایای دامداری صنعتی بهره ببرد. این شرایط در روستاها متعادلتر است و امکان پیاده سازی دامداری صنعتی در روستاها وجود دارد ولی باید به این نکته توجّه داشته باشید که صنعتی کردن دامداری نیازمند هزینههایی بالا میباشد و یک دامدار روستایی نمیتواند این هزینه را برای صنعتی شدن بپردازد. با توجّه به این توضیحات، باید متوجّه شده باشید که این چرخه در صنعت تولید گوشت و لبنیات کشور ادامهدار خواهد بود و اتفاقاً رقابت سالمی هم بین این دو روش در جریان است. به گونهای که امروزه حدود 40 درصد از گوشت مصرفی کشور توسّط دامداران سنّتی تأمین و عرضه میشود و در سالهای اخیر به دلیل کم شدن شیوع بیماریهای واگیردار، میزان تولیدات این دامداران افزایش چشمگیری را به خود دیده است

تصویری از یک گوسالهی متولّد شده در دامداری صنعتی
تصویری از یک گوسالهی متولّد شده در دامداری صنعتی

یک دامدار در مسیر تولید با چه مشکلاتی دست و پنجه نرم میکند؟

در مسیر تولید محصولات گوشتی و لبنی یک دامدار با مشکلات عدیدهای دست و پنجه نرم میکند که در این بخش به انها اشاره میکنیم.

تأمین علوفه:

اوّلین و اساسیترین مشکل یک دامدار تأمین علوفهی مورد نیاز دامهای خود است که در قیمت نهایی محصول مهمترین نقش را بر عهده دارد. اصولاً، قیمت علوفه در بازار وابسته به وضعیت آب و هوا در آن سال بارانی و همچنین شرایط جوّی در زمستان است. یک سال بارانی خوب، نوید بخش علوفهی فراوان در مراتع و در نتیجه دسترسی بیشتر دامداران به علوفهی مورد نیاز دامهای خود است. و همچنین همان گونه که اشاره شد، قیمت علوفه اصلی ترین تأثیر را در قیمت تمام شدهی محصولات دامی و لبنی را میگذارد و علوفهی ارزان به معنای قیمت تمام شدهی ارزان است. تأمین علوفهی دامها در زمستان اصلی ترین دغدغهی یک دامدار در تمام سال محسوب میشود که این مشکل میتواند با یک مدیریّت درست توسّط مراجع ذی صلاح و تأمین علوفهی مورد نیاز دامداران حلّ و فصل شود.

کنترل بیماریها:

در گذشته، بهداشت به آسانی امروز در دسترس همگان نبود و شیوع بیماری های واگیردار به معنای از بین رفتن کلّ سرمایهی یک دامدار بود. ولی امروزه با پیشرفتهایی که در زمینهی پزشکی و دامپزشکی کشور حاصل شده این مشکل تا حدود زیادی مرتفع گردیده است و در اکثر موارد منجر به تلف شدن دام نمیشود. امروزه بیماریهایی همچون تب برفکی و تب مالت در حال عقب نشینی هستند و به دلیل آگاهسازیهای بهداشتی انجام گرفته، این بیماریها به شدّت محدود شدهاند. ولی باید به این نکته توجّه داشته باشید که هزینهی واکسیناسیون دامها و همچنین هزینههای مربوط به درمان بیماریهای دامها میتواند یکی دیگر از علل بالا رفتن قیمت تمام شدهی محصولات دامی و لبنی محسوب شود.

مدیریّت و همّت جهادی:

یک دامدار موفّق، دامداری است که تلاش و پشتکار بیشتری نسبت به سایر دامداران دارد و این یک اصل پذیرفته شده محسوب میشود. امور مربوط به دامداری معمولاً از قبل از طلوع آفتاب شروع میشود و تا پاسی از شب ادامه دارد که این خود نشاندهندهی نیاز به تلاش و انرژی بیشتر برای مدیریّت و کنترل هر چیزی است که در تولید تأثیرگذار میباشد. اصولا یک دامدار موفّق باید در تمامی مسائل مربوط به دامداری سر رشتهی کافی و لازم را داشته باشد تا به دلیل عدم آگاهی، بازده کاری که انجام میدهد پایین نباشد و متضرّر نگردد. اگر که علاقه مند به شروع کار دامداری هستید باید تمام این مسائل را در نظر بگیرید و سپس اقدام به سرمایه گذاری کنید تا وقت و هزینهی شما به دلیل اینگونه مسائل تلف نشود.

در کلّ، لازم به ذکر است که این کار در عین ریسک بالا، در صورت رعایت مسائل ذکر شده میتواند بسیار پر سود تلقّی شود و از این لحاظ با بالاترین سطوح شغلی قابل رقابت است. پس اگر در خود این توانایی را میبینید که این کار را شروع کنید، میتوانید از دانش و تخصّص دیگران در این مسیر کمک بگیرید.

امیدوارم که نهایت استفاده را از این مطالب برده باشید.

تولید شده توسط فروشگاه دامی نو

  • daamino1984
  • ۲ مهر ۱۳۹۸

دیدگاهتان را بنویسید

بستن
مقایسه
X