مدیریت آخور در دامداری

مدیریت آخور در پرورش گاو شیری

مدیریت آخور از مسائلی است که شاید کمتر به آن توجه شود. 40 تا ۶۰ درصد از هزینه های تولید شیر مرتبط با هزینه های مربوط به تغذیه است، بنابراین توجه به سیستم تغذیه و مدیریت درست آن برای جلوگیری از اتلاف خوراک  و افزایش هزینه ها ضروری است. مکان نهایی سیستم غذایی، آخورها هستند که در ادامه در مورد مدیریت آخور در دامداری نکاتی ذکر می شود.

دسته بندی گاوها و سرانه آخور

پس از دسته بندی گاوها، خصوصیات رفتاری آنها تغییر می کند و قوی یا ترسو بودن آنها در زمان مصرف غذا مشخص می‌شود. قلدر و قوی بودن گاوها به عواملی مانند اندازه، سن و.. وابسته است. رقابت زیادی پس از برگشت از شیردوشی و هنگامی که غذای تازه تحویل داده می‌شود وجود دارد. در مدیریت آخور باید به این نکته توجه کرد که در نسبت اندازه گروه دام با طول آخور و نحوه دستیابی به خوراک نباید محدودیتی وجود داشته تا گاوهای ترسو نیز بتوانند خوراک مورد نیاز خود را مصرف کنند.

مدیریت آخور در دامداری
مدیریت آخور در دامداری

اهمیت مدیریت آخور در دامداری و راهکارهای آن

از مهم ترین سوالات در حیطه ی دامداری این است که چگونه و با چه سرعتی می توانید برنامه ریزی داشته باشید که شیر تولیدی، ترکیبات شیر و بازده تغذیه دام ها را بدون هزینه گزافی افزایش دهد؟

در این راستا از اهمیت بالای مدیریت آخور غافل نشوید. این مورد از لحاظ اقتصادی موجب ایجاد پول سازی می شود، مدیریت آخور تضمین این مسئله است که که گاوها دقیقا جیره ای را میخورند که معین شده است.اغلب مشاوران در دامداری ها بر تغذیه دام با جیره های پر علوفه و افزایش علوفه مصرفی پافشاری می کنند، همراه با این تغذیه پر علوفه، ثابت ماندن نسبت علوفه به کنسانتره خوراک، دارای اهمیت زیادی است. در مدیریت آخور، تغییرات روزانه در میزان نسبت علوفه به کنسانتره بر سرعت تولید اسیدهای چرب فرار در فضای شکمبه دام تاثیر دارد. این موضوع بر pH شکمبه نیز تاثیرگذار است. تغییر در جمعیت و گونه های باکتریایی موجب تغییر در هضم شکمبه ای می شود.

زیان های جداسازی خوراک توسط دام ها

گاوها عمدتا پوزه خود را برای پیدا کردن خوراکی خوب داخل جیره خود می کنند. اما این کار موجب بهم ریختگی نسبت علوفه در برابر کنسانتره می شود. اجازه تفکیک کردن خوراک موجب بهم ریختگی نسبت جیره شده و هم برای دام و هم دامداران ضررهایی دارد که عبارتند از:

  • کاهش یافتن توانایی هضم در گاو
  • افزایش یافتن اسیدوز شکمبه
  • نامنظم شدن مصرف خوراک
  • احتمال افزایش بروز بیماری های متابولیک در گاو
  • شیر با درصد چربی کم
مدیریت آخور
مدیریت آخور

نحوه کاهش جداسازی خوراک در مدیریت آخور

  • افزایش تعداد خوراک دهی به دام و تلفیق خوراک در مدیریت آخور موجب کاهش جداسازی خوراک و به تبع آن افزایش مصرف علوفه باکیفیت توسط دام می شود.
  • فرآیند فرآوری علف خشک و سیلو، بررسی دستگاه یونجه خردکن به منظر تیز بودن تیغه های آن به گونه ای که  ساقه و برگ بزرگی را باقی نگذارد.
  • جلوگیری از تغذیه جیره ها با منبع بیش از یک سوم بلندتر از ۱۰ سانتی متر
  • گروه بندی دام ها مطابق با جثه بدنی آنها

نحوه مدیریت و اسکور بندی آخور

مصرف خوراک کم توسط گاوهای شیری، اختلال مهمی در مدیریت دام ها است زیرا کاهش مصرف خوراک موجب تولید شیر کمتر می شود. یکی از روش های مدیریت آخور و آگاهی از مقدار مصرف خوراک به وسیله ی دام ها، اسکوربندی یا نمره دادن به آخورها می باشد. بهترین زمان اسکوربندی در مدیریت آخور، یک ساعت پیش از دادن وعده خوراک است. مهمترین سیستم اسکوربندی آخور در ادامه توضیح داده می شود:

  • اسکور ۰ : نماندن خوراک در آخور
  • اسکور ۱ : کمتر از 5 درصد از خوراک به نحوی پراکنده باقی مانده است.
  • اسکور ۲ : 5 تا 10 درصد به صورت لایه ای سطحی باقی مانده است
  • اسکور ۳ : لایه ای به اندازه ی 5 تا 7.5 سانتی متر باقی مانده است.
  • اسکور ۴ : لایه ای بیش از 7.5 سانتی متر باقی مانده است.
  • اسکور ۵ : خوراک دام ها استفاده نشده است.

اسکور ۰ و ۱ بیانگر مصرف کم خوراک  به وسیله گله است. گاوهایی که تمام آخور را از خوراک پاک می کنند یعنی مصرف خوراک کمی دارند بنابراین در مدیریت آخور باید به میزان ۵ درصد و یا حتی بیشتر به میزان خوراک افزوده شود و آخور به اسکور ۲ برسد. در صورتی که میزان خوراک  به ۵ درصد برسد، باید علوفه خشک و برنامه غذایی دوباره بررسی شود.

اسکور 2 هنگامی ایده آل است که تغذیه در مدت نیم تا یک ساعت مصرف شود.

اسکور ۳ بیانگر مصرف زیاد خوراک است و باید میزان خوراک به اندازه ۵ درصد کم شود. در این شرایط، باید ماده خشک علوفه و برنامه خوراک برای یافتن علت اضافه آمدن غذا بررسی شود .اصولا، قدیمی، فاسد یا مخلوط کردن اشتباه خوراک، موجب باقی ماندن غذا در اسکور ۳ می باشد.

اسکور ۴ و ۵ بیانگر اختلال مهمی در سیستم تغذیه ای دام ها است.

باید به این نکته دقت کرد که شرایط آب و هوایی و عوامل دیگر، موجب تغییر مصرف روزانه دام است، این موضوع می تواند موجب تغییر در مصرف خوراک شود. تعیین روزانه اسکور در مدیریت آخور موجب یافتن مشکلات مربوط به جیره غذایی، ماده خشک علوفه و کیفیت علوفه است. این بررسی می تواند موجب دستیابی به نتایج مطلوب شود.

  • daamino1984
  • ۴ مهر ۱۳۹۸

دیدگاهتان را بنویسید

بستن
مقایسه
X